Hareketli çatı, giyotin ve sürgülü tente sistemlerinde paneller sabit değildir: raylar üzerinde kayar, motorla açılıp kapanır ve gün içinde defalarca konum değiştirir. Bu, profil içi dolguya sabit sistemlerde olmayan iki koşul getirir — parçanın hareket sırasında yerinden oynamaması ve mekanizmaya kayda değer bir ağırlık eklememesi. Bu modelin ayırt edici yanı kesim geometrisidir: profilin tabanından yükselen dikdörtgen tırnaklara erkek-dişi mantığıyla geçmesi için parçanın altına kademeli (dişli) bir kesit açılır.
| Ürün | Hareketli çatı profili içi strafor köpük dolgu |
| Kesim tipi | Kademeli / dişli (tabandaki tırnaklara geçmeli) |
| Uygulandığı profil | Hareketli çatı paneli, giyotin cam kayıt profili, sürgülü tente profili |
| Malzeme | EPS (genleştirilmiş polistiren) strafor köpük |
| Yoğunluk | 12–30 DNS; tavsiye edilen 16 DNS |
| Isı iletkenliği | 16 DNS mertebesinde yaklaşık 0,038 W/mK |
| Yangın sınıfı | B1 (zor alevlenici, alev geciktiricili) |
| Kesim yöntemi | CNC kontrollü sıcak tel |
| Kesim toleransı | ± 1–2 mm |
| Standart boy | 200 cm; gerektiğinde 100 cm |
| Su emme (hacimce) | %2–4 mertebesinde, kılcallık göstermez |
| Kabul edilen dosya | DXF / DWG tercih edilir; kesit fotoğrafı da yeterlidir |
| Minimum üretim | Kesite göre değişir, genellikle 400–600 metre bandında |
Hareketli sistem panelleri, kapandıklarında birbirine geçerek su geçirmeyen bir yüzey oluşturmak ve açıkken kendi ağırlıklarını taşımak zorundadır. Bu iki gereklilik profil kesitine yansır: taban düz bir yüzey değildir, üzerinde dikdörtgen kesitli tırnaklar sıralanır. Bazı sistemlerde bu tırnaklar aynı zamanda panelin ray üzerindeki oturma noktasıdır.
Düz kesilmiş bir köpük parça bu kesite girmez — tırnaklara takılır, zorlandığında ise ezilerek deforme olur. Bu modelde parça, tırnakların negatifi çıkarılarak kesilir: köpüğün alt yüzeyinde tırnaklara karşılık gelen boşluklar açılır ve parça kesite erkek-dişi geçme mantığıyla oturur. Sonuçta tırnakların arasında kalan hacimler de dolar, kesitte serbest hava boşluğu bırakılmaz.
CNC sıcak tel kesimin toleransı ± 1–2 mm bandındadır. Dişli kesitte bu bant iki yönlü çalışır: dişler arası mesafe dar tutulursa parça girmez, geniş tutulursa geçme etkisi kaybolur. Kesit çizimi DXF veya DWG olarak paylaşıldığında diş aralıkları doğrudan çizimden okunur; çizim yoksa kesit fotoğrafı ve iç ölçüler üzerinden program hazırlanır ve numune ile doğrulanır.
Sabit bir çatıda panele eklenen ağırlık yalnızca statik hesabı ilgilendirir. Hareketli sistemde ise aynı ağırlık her açma-kapama çevriminde motorun, pistonun ve rayların üzerine biner. Bu yüzden hareketli sistem üreticileri panele eklenecek her kalemi ölü yük olarak değerlendirir.
Strafor köpük bu açıdan elverişli bir malzemedir. 16 DNS yoğunlukta bir parçanın hacminin yaklaşık %98'i hapsedilmiş havadır; katı polimer oranı %2 mertebesindedir. Metre başına eklenen ağırlık profilin kesit alanına göre değişir, ancak mekanizma hesabını değiştirecek mertebede değildir.
Karşılaştırma açısından: dökme poliüretan uygulamalarında panel dolgusu için kullanılan yoğunluklar genellikle 30 kg/m³ üzerindedir. Isı iletkenliği açısından poliüretan daha iyidir (0,022–0,023 W/mK); ağırlık ve uygulama tarafında ise hazır kesim köpük öne çıkar. İki malzemenin kazandığı yerler farklıdır ve bunu olduğu gibi söylemek gerekiyor.
Bu, hareketli sistemlerde sorulan ilk sorudur ve cevabı geometridedir. Dişli kesim, parçayı kesit içinde iki eksende birden kilitler: tırnaklar parçanın yanal hareketini, kesitin üst çeperi ise dikey hareketini sınırlar. Geriye yalnızca parçanın girdiği eksen kalır ve o eksende de profilin uç kapağı ile birleşim detayı sınır oluşturur.
Panelin hareketi sırasında oluşan ivme, bu kilitleme nedeniyle parçayı yerinden çıkaracak bir zorlama üretmez. Kritik olan tek nokta kesim toleransıdır: gevşek kesilmiş bir parça çevrim boyunca yavaş yavaş yer değiştirebilir. Toleransın ± 1–2 mm bandında tutulması ve numunenin gerçek profil üzerinde denenmesi bu nedenle atlanmayan bir adımdır.
Hareketli çatı panelleri, bioklimatik lamellere göre daha geniş ve daha düz yüzeylerdir. Düz ve geniş bir alüminyum yüzey, damla çarptığında daha büyük bir alanda titreşir; altındaki hava boşluğu bu titreşimi taşır ve ses mekâna iletilir. İçi boş alüminyum panelin darbe altında davul derisi gibi davranabildiği, panjur ve kepenk sektöründe uzun süredir tarif edilen bir davranıştır.
Malzemenin buradaki rolü sesi yutmak değildir. Gözenekleri kapalı olduğu için ses dalgası malzemenin içine giremez; dolayısıyla akustik sünger mantığıyla çalışmaz. Katkı mekanik taraftan gelir: panelin arkasındaki boş hacim kapandığında yüzey serbestçe titreşemez ve cidara yaslanan kütle titreşimi sönümler.
Azalmanın sayısı paylaşılmamaktadır. Sonucu belirleyen değişkenler — yağışın şiddeti, sacın kalınlığı, panelin genişliği ve sistemin bağlanma biçimi — projeden projeye değişiyor ve bu kombinasyonlar için yayımlanmış bir ölçüm bulunmuyor.
Hareketli çatı panelleri gölgede kalmaz; sabahtan öğlene kadar geniş bir sıcaklık aralığında çalışırlar. İki malzemenin genleşme katsayıları farklıdır: strafor köpük 63 µm/m·K, alüminyum 6063 ise 23,4 µm/m·K. Gün içinde 50 derecelik bir salınım yaşayan 2 metrelik bir parçada bu fark yaklaşık 4 mm'ye ulaşır.
Sevk boyunun 200 cm tutulmasının teknik gerekçesi burada. Parçalar art arda dizildiğinde bu 4 mm ek noktalarına bölünür; tek parça hâlinde uygulansaydı tamamı iki uçta toplanır ve parça kesit içinde kendini zorlardı. Kesit gerektirdiğinde 100 cm'lik boy da üretilir.
Panel boyu standart boyla tam tutmadığında artan parça elle kırılarak başka bir panelde değerlendirilebilir; parçanın atılması gerekmez. Dökme köpük uygulamalarında bu mümkün olmaz, çünkü köpük panelin içinde yapışık hâlde kürlenir.
Malzemenin sürekli servis sıcaklığı 70 °C mertebesindedir. Sahadan yaz koşullarına dair bir geri bildirim alınmamıştır; buna karşılık koyu renk panellerde ve doğrudan güneş alan uygulamalarda yoğunluk seçimi bu açıdan da değerlendirilir.
Tabanda diş değil de kavis ve vida yatağı görüyorsanız kavisli kesim lamel dolgusu doğru adres; kesitin üst çeperinden boydan boya bir çıkıntı iniyorsa üst kanallı kesim dolgu. Dört kesim tipinin yan yana karşılaştırması ve dökme köpükle farkları pergola ve tente dolguları sayfasında.
Panel açılıp kapanırken dolgu yerinden çıkar mı?
Dişli kesim parçayı kesit içinde iki eksende kilitler; tırnaklar yanal, üst çeper dikey hareketi sınırlar. Belirleyici olan kesim toleransıdır, bu nedenle ± 1–2 mm bandında tutulur ve numune gerçek profilde denenir.
Motora ve raylara ne kadar yük bindirir?
Malzemenin katı polimer oranı 16 DNS'te %2 mertebesinde kalır; kalanı hapsedilmiş havadır. Metredeki ağırlık kesit alanıyla büyür, ancak piston, ray ve motor seçimini etkileyecek bir değere ulaşmaz.
Profilimin dişleri farklı aralıkta, üretilebilir mi?
Evet. Diş aralıkları paylaşılan kesitten okunur ve program ona göre yazılır. Kalıp adımı bulunmadığı için her kesit kendi programıyla çalışır.
Çizim yoksa ne gerekiyor?
Kesiti net gösteren bir fotoğraf ve iç ölçüler yeterlidir. DXF/DWG tercih ediliyor çünkü diş aralıkları çizimden birebir okunuyor ve numune aşaması kısalıyor.
Yağmur ve dolu sesini ne kadar azaltır?
Bir desibel değeri paylaşılmamaktadır. Katkı, panelin arkasındaki boşluğun kapanmasıyla titreşimin sönümlenmesinden gelir; sonuç yağışın şiddetine, sac kalınlığına ve panel genişliğine göre değişir.
Ses yalıtım malzemesi gibi mi çalışıyor?
Hayır. Gözenekler kapalı olduğu için ses dalgası malzemenin içine giremez; çalışma biçimi soğurma değil, titreşim sönümlemedir.
Poliüretan dolguya göre avantajı ne?
Yalıtım değerinde poliüretan öndedir (0,022–0,023 W/mK'ye karşı 0,038 W/mK). Hazır kesim parçanın kazandığı yerler üretim bandındadır: kürlenme süresi yoktur, kesite genleşme basıncı binmez, parça geri çıkarılabilir ve artan boy başka bir panelde kullanılabilir.
Isı yalıtımına katkısı ne?
Panelin arkasındaki hava hacmini kapatarak iç yüzeye ısı geçişini yavaşlatır. Bunu ısı bariyeriyle karıştırmamak gerekir; bariyer profilin metalini bölen bir tasarımdır, iç dolgu böyle bir kesme yapmaz.
Yaz güneşinde deforme olur mu?
Sürekli çalışma sınırı 70 °C mertebesindedir ve bugüne kadar sahadan bu yönde bir bildirim gelmemiştir. Koyu renkli panellerde yoğunluk tercihi bu başlık göz önünde tutularak yapılır.
Panelim 2 metreden uzun, tek parça olabilir mi?
Sevk boyu 200 cm'dir, kesit gerektirdiğinde 100 cm de üretilir. Uzun panellerde parçalar art arda dizilir; bu dizilim ısıl hareket farkının tek noktada birikmesinin de önüne geçer.
Artan parçayı ne yapmalıyım?
Elle kırıp bir sonraki panelde kullanabilirsiniz; parçanın atılması gerekmiyor.
Hangi yoğunluk seçilmeli?
Üretim bandı 12–30 DNS'tir; hareketli sistem panellerinde önerilen değer 16 DNS. Diş aralıkları dar olan kesitlerde parçanın dişlere zorlanmadan geçmesi için üst değerler de değerlendirilebilir.
Nem alır mı, küflenir mi?
Gözenekleri kapalı olduğundan su kılcal yolla ilerlemez; hacimce emilen su %2–4 bandındadır. Yapısında organik besin bulunmadığı için küf gelişmez.
Yangın davranışı nedir?
Hammadde B1 sınıfı, alev geciktirici katkılıdır. Bununla birlikte yanıcı malzeme muamelesi görmeli; montaj alanında kaynak ve taşlama işlerinden uzak tutulmalıdır.
Numune alabilir miyim?
Evet. Kesit geldikten sonra numune yola çıkıyor; parçanın dişlere geçişi ve panel birkaç kez açılıp kapandığında yerinde durup durmadığı böylece sınanabiliyor.
💬 Panel kesitinizi (DXF/DWG ya da fotoğraf) WhatsApp'tan gönderin
